Αναρτήθηκε από: ΝΚΤ | 23/03/2010

ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ (23/03/2010)

ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΡΥΦΟΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΚΕΡΚΗ.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΑΘΟΚΑΜΠΟΥ(http://www.marathokampos.gr/)

ΜΕΡΟΣ Β’ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ » Ο ΚΕΡΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΠΗΛΙΕΣ ΤΟΥ »

ΣΠΗΛΑΙΑ ΣΤΟΝ ΚΕΡΚΗ

Τα άφθονα, γνωστά μέχρι σήμερα, μικρά και μεγάλα σπήλαια της Σάμου, οφείλουν την ύπαρξή τους στα ασβεστολιθικά πετρώματα των βουνών της και τα περισσότερα και  πιο αξιόλογα απ’ αυτά, βρίσκονται στις περιοχές του Κέρκη, για τον οποίο, όπως υποστηρίζεται από πολλούς ειδικούς, στο εσωτερικό του είναι κούφιος.

Το 1952 ο Σπηλαιολόγος Ιωάννης Πετρόχειλος εξερεύνησε και περίγραψε τα γνωστά σπήλαια του νησιού στο υπ’ αριθ. 4 δελτίο του 1ου τόμου της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρίας. Απ’ τα σπήλαια αυτά, θ’ αναφερθούν όσα αφορούν την περιφέρεια του δήμου.

Σπήλια Σαραντασκαλιώτισσας ή του Πυθαγόρα

Βρίσκεται δυτικά του Μαραθοκάμπου σε υψόμετρο 320 περίπου μέτρα, επί της δυτικής ορθοπλαγιάς της χαράδρας της Κιούρκας. Ονομάστηκε έτσι από τα 40 στενά σκαλιά που άλλα είναι λαξευμένα κι’ άλλα κτιστά, στη κάθετη σχεδόν πλαγιά του βουνού κι’ ανεβαίνουν στην είσοδο της σπηλιάς. Στην είσοδο υπάρχει ένα εκκλησάκι αφιερωμένο στο Γενέθλιον της Θεοτόκου, που υποστηρίζεται ότι κτίστηκε κατά τον 10ο περίπου αιώνα, όταν στη περιοχή του Κέρκη, ο ασκητισμός βρισκόταν σε μεγάλη ακμή.  Αριστερά απ’ την είσοδο, βρίσκεται ένα μικρό βάραθρο και σε  απόσταση περί τα 10 μέτρα, ένα μεγαλύτερο, στο χείλος του οποίου υπάρχει μικρή δεξαμενή που συγκεντρώνει το νερό (Αγίασμα), απ’ την σταγονορροή της οροφής. Τα δυο βάραθρα ενώνονται βαθύτερα και καταλήγουν σ’ ένα πυθμένα που έχει μήκος 40  μέτρα με πολλούς και μεγάλους σταλακτίτες και σταλαγμίτες και μεγάλη σταγονορροή.

Το συνολικό βάθος του βαράθρου ανέρχεται σε 57  μέτρα, στο κατώτερο σημείο, δημιουργείται ρεύμα αέρα, που είναι πιο δυνατό, όταν ο άνεμος είναι ισχυρός, κι’  αυτό φανερώνει ότι επικοινωνεί με το εξωτερικό περιβάλλον με διόδους που έχουν καλυφθεί με πέτρες που έχουν πέσει απ’ το βουνό.

Λέγεται ότι εδώ κατάφυγε ο Πυθαγόρας όταν καταδιώχτηκε απ’ τον τύραννο Πολυκράτη, άλλοι πάλι υποστηρίζουν ότι κατάφευγε στο σπήλαιο αυτό για μελέτη και περισυλλογή. Αυτό αναφέρεται και σε κάποιο πολύ παλιό βιβλίο που περιγράφει το βίο του Οσίου Παύλου, που ασκήτεψε στην περιοχή.

Σπηλιά Σιδερένια πόρτα

Αυτό, βάση των περιγραφών του φαίνεται να είναι το πιο αξιόλογο σπήλαιο της Σάμου. Βρίσκεται νοτιοδυτικά του προηγουμένου, στην ίδια ορθοπλαγιά και σε χαμηλότερο υψόμετρο. Η ανάβαση, μέχρι την είσοδο, είναι κι’ εδώ πολύ δύσκολη κι’ απαιτεί ορειβατικές ικανότητες.

Όπως γράφει ο Πετρόχειλος, «η είσοδος είναι μικρή, υπάρχει κι’ άλλη πιο μικρή, απ’ την οποία μπορεί να μπει κάποιος συρτά. Πίσω απ’ αυτήν υπάρχει στύλος 5 μέτρων και στη συνέχεια μια ευρύχωρη αίθουσα με σταλακτίτες και σταλαγμίτες κι’ απ’ εδώ ξεκινούν σειρά από στοές και θαλάμους».

Απ’ τη σύντομη αυτή περιγραφή, δεν φαίνεται να το εξερεύνησε ολόκληρο, όπως τη σπηλιά της Σαραντασκαλιώτισας. Αξιόλογη είναι η περιγραφή του σπηλαίου, απ’ τον Επ. Σταματιάδη στα Σαμιακά, απ’ την οποία παραθέτουμε ένα τμήμα.

«Διά μικρού στομίου εισέρχεταί τις εις ευρύχωρον και υψηλήν στοάν, εν τω βάθει της οποίας η οροφή υποβαστάζεται υπό δύο περικαλλών κιόνων, ύψους πέντε που μέτρων, διαγραφόντων θαυμαστόν πυλώνα, διερχόμενος δε μετ’ αγωνίας και εκπλήξεως τα προπύλαια ταύτα, απαντά μεγαλοπρεπεστάτην αίθουσαν δια περιστυλίου κεκοσμημένην, εξ ης άρχεται σειρά στοών, θαλάμων, κρυσταλλωμάτων παντός σχήματος. Όσω δε τις ερευνά το περίεργον τούτο σπήλαιον, που μεν βαδιζων επί ομαλού ή επί ανωμάλου εδάφους, που δε αναρριχώμενος εις ικανόν ύψος, που δε λοξοδρομών και περιπλανώμενος δια νέων πάντοτε και ατελεύτητων οπών, ότε μεν στενοτάτων, ότε δε λίαν ευρείων, τοσώ αισθάνεται τον θαυμασμόν και την άκπληξιν αυτού κορυφούμενα, διότι, εν ώ υπολαμβάνει ότι κατήντησεν εις το τέρμα, αίφνης νέαν απαντά οπήν και, αυτήν διερχόμενος, ευρίσκεται έν ετέροις μεγαλοπρεπώς υπό της φύσεως λελατομημένοις ζοφεροίς και καθύγροις δώμασι. Νομίζει τις έπ αληθείας ότι οδευει εν τω βασιλείω του Πλούτωνος και εν ταις αιθούσαις των καταχθονίων του άδου κευθμώνων.»

Κάποιος απ’ τους Ηγεμόνες της Σάμου κατά το τέλος του 19ου αιώνα, για να προστατέψει την υπέροχη αυτή σπηλιά απ’ τις ζημιές που προξενούσαν οι διάφοροι επισκέπτες, έδωσε εντολή και κλείστηκε με σιδερένια πόρτα, απ’ όπου πήρε το όνομα. Σήμερα η πόρτα αυτή δεν υπάρχει.

Γράβα ή τρύπα του Πανάρετου

Βρίσκεται περί τα 500 μέτρα νότια απ’ το μοναστήρι του Κακοπέρατου, σε υψόμετρο 780 μέτρα, κοντά στο εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου ή του Αηγιάννη του Κατσικά, δίπλα και λίγο ψηλότερα, απ’ την κοίτη ενός χειμάρρου.

Πρόκειται για βάραθρο, διαμέτρου 3-4  μέτρα και βάθους 31 μ.ετρων, που κατεβαίνει σχεδόν κάθετα, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Το όνομα του το οφείλει σε κάποιό Ιερομόναχο, που στις αρχές του 19ου αιώνα, προσπάθησε με σχοινί να κατέβει για να το εξερευνήσει, με αποτέλεσμα να πέσει μέσα. Την ίδια τύχη είχαν και οι άλλοι δύο καλόγεροι που ήταν μαζί του, όταν προσπάθησαν να κατεβούν για να δουν τι απέγινε ο σύντροφός τους.

Σπηλιά του Κακοπέρατου.

Βρίσκεται  βορειοδυτικά  του μοναστηριού της Ζωοδόχου Πηγής του Κέρκη, ή του Κακοπέρατου, όπως είναι γνωστό, ή Παναγία του Χατζημανόλη, στην δυτική ορθοπλαγιά της χαράδρας του Σαϊτανιού και σε υψόμετρο 580 περίπου μέτρα. Για να πάει κάποιος μέχρι την σπηλιά πρέπει να βαδίσει, περί τα 400 μέτρα, σ’ ένα στενό και πολύ επικίνδυνο μονοπάτι, σκαμμένο στους βράχους της ορθοπλαγιάς, δίπλα σ’ ένα βαθύ και απότομο γκρεμό κι’ απ’ αυτό πήρε το όνομα.

Το σπήλαιο έχει μήκος και πλάτος 35 μέτρα και ύψος 4, πρόκειται για παλιά έξοδο υπογείου ρεύματος και τα τοιχώματα με την οροφή είναι σκεπασμένα με σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Μέσα στο σπήλαιο υπάρχει το εκκλησάκι της Ζωοδόχου Πηγής, χτισμένο προφανώς κατά την περίοδο της ακμής του ασκητισμού στη περιοχή, και μικρή δεξαμενή η οποία γεμίζει νερό απ’ την σταγονορροή της οροφής (το Αγίασμα).

Σήμερα μέχρι το Μοναστήρι πάει αυτοκίνητο μέσω Κοσμαδαίων και η προσπέλαση στο σπήλαιο είναι πιο ασφαλής γιατί έχουν τοποθετηθεί προστατευτικά κιγκλιδώματα.

Σπηλιά της Παναγίας της Μακρινής και της Αγίας Τριάδας.

Βρίσκονται στα βορειοδυτικά του Κέρκη κι’ ανατολικά της Καλλιθέας, σε υψόμετρο 920 μέτρα περίπου, πάνω απ’ το εκκλησάκι της Αγίας Κατερίνας, που βρίσκεται σε υψόμετρο 630, και φτάνει μέχρι εκεί αγροτικός δρόμος. Είναι αρκετά μεγάλες σπηλιές, με πολύ δύσκολη κι’ επικίνδυνη ανάβαση, η πρώτη είναι λίγο χαμηλότερα απ’ την δεύτερη και μέσα είναι χτισμένα τα ομώνυμα εκκλησάκια.

Εδώ σ’ αυτά τα σπήλαια ασκήτεψαν άνθρωποι μεγάλης πίστης και μόρφωσης. Κάπου εδώ έζησαν και πέθαναν και οι τρεις την ίδια μέρα, ο Γρηγόριος, ο Θεόδωρος κι’ ο Λέοντας, που γιορτάζεται η μνήμη τους στις 24 Αυγούστου, ο Ρουφανός, ο Μέσρωπος κι’ ο διασημότερος όλων, ο Όσιος Παύλος ο Λατρινός, γιατί ήρθε απ’ το βουνό Λάτρος της Μικράς Ασίας, και γιορτάζεται στις 15 Δεκεμβρίου. Φαίνεται να ήταν λάτρης του Πυθαγόρα και καλός γνώστης των θεωριών του, και γι’ αυτό «υπήγεν εις την Σάμον και, αναβαίνοντας εις ένα όρος όπου κράζουσι Κέρκην, ήθελε να υπάγη εις το σπήλαιον, όπου εκατοίκα πάλαι ο Πυθαγόρας εκείνος ο φιλόσοφος.

Κείμενο του Ευαγγ. Κιλουκιώτη

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Kατηγορίες

Αρέσει σε %d bloggers: